ناو             ناو                  ناو                 ناو

شه ر وین:نام کوهی در کردستان

شه کره:نوعی گیاه

شه مال:بادی است که از شمال می وزد

شه مامه:دستنبو

شه نگه:زیبا

شه و با:نسیم شب

شه وین:پریشان/اشفته

شه و بو:گل شب بو

شه و که ت:بزرگوار

شه و مه:مهتاب

شه و نه م:شبنم

شه هرام:مرد متین

شه هریار:شهریار

شه هریبان:شهر یار

شه هلا:افسونگر

شه یدا:عاشق

شیاکو:نام کوهی اغست در اطراف گیلان غرب

شیر دل:نام یکی از سرداران کرد ایوبی

شیر کو:نام کوهی

شیبا:باد خنک

شیر زاد:از خا ندان کرد

شیرین:معشوقه لیلی/مطبوع

شیلان:نسترن کوهی

شیما:اسم زیبا برای دختران

شینا:توانا /قدرتمند

شیوا:ابی رنگ//سبزه زار/رسا

شیواو:گرفته/نگران

شهین:نام پرنده ای

شه سوار:نام سرداری

 

رابین:مشاور/معتمد

رازیار:راز دار

رازان:گفته ها/اسرار

رازاو:اراسته

رازاوه:اراسته

رازیان:نام دهی در کردستان ایران وعراق

رازین:رازان

راژانه:رازیانه

راسپر:سفارش کننده

راشین:تو شه

راگر:راه گیر

رامان:متفکر

راماو:متفکر

رامتین:نام سازنده

راویار:شکارچی

رامیار:سیاس/سیاست مدار

رامین:معشوقه  ویس

راهی:نجات ازاد

راهین:اموزنده اموزگار

روبار:رودبار

رزگار:رهایی/نجات

رزمان:جنگجو

روبه خال:رویه خال

روپاک:رو پاک

روخسار:سیما/رو

روزان:ایام/دوران

روزگار:زمانه

روژ بهار:روز بهاری

 

روژان:روزها

روژین:روزان/زیبارو مانند روز

روسا:روسا از اسامی باستانی که در کتیبه بیستون امده است

روسته م:قهرمان و پهلوان نامدار

رو شنه نگ:زیبا رو

روکسانا:زیبا رو

رو گه ش:خندان/بسیم

رو مه ت:رخ گو نه

رو ناک:در خشان

رو نیاس:نام گیاهی

روومه ت:صورت

روژ ینه:روژین

روژینا:مانند روز

روزیتا: نام گلی سرخ رنگ مشهور در فرانسه

روژیار:خور شید /افتاب

رهبه ر:فر مانروا

ره زین:نمکین/دهی در کردستان ایران

ره گه ز:نژاد

ریباز:رهگذر

ریبان:ره بان

ریبوار:رهگدز

ریبه ر:باخچه

ریبین:راهنما/راه شناس

ریتا:شبروی

ریحانه:نوهی سبزی خوش بو/ریحون

ریزان:راه دان/دانشمند

ریز ین:ریزان

ریژان:باریدن تند باران

ریژاو:ابشار/نام ییلاقی در قصر شیرین

 

ریژه ن:برکت

رینما:راهنما

ریسا:عرف / عادت

ریده ر:رخصت/مفت

رحیم:رحم گننده

رهءف:مهربان

رحمان:بخشنده

زارین:نام کوهی در غرب ایران

زاموا:منطقه ای کشف شده و باستانی در سردشت۰  ربط  .

زانا:دانا

زانیار:عالم

زونا:گیاهی با گل سیاه رنگ

زردشت:پیامبر اقوام ایرانی که در سواحل دریای ارومیه ساکن بودند

زرو:گیاه برگ زبر

زریا:دریا

زریان:باد جنوب

زریبار:نام دریاچه ای در مریوان

زریوان:دریا بان

زمناکو: کوهی در اطراف حلبچه

زورار:جریان تند اب/پر اب

زوران:نوعی کشتی باستانی کردی

زه به ر:بهره

زه واره:نام برادر رستم دستان

زیبا:قشنگ

زیره ک:دانا/هوشیار/ نام خواننده بزرگ کرد

زین:معشوقه مه م

ژیوار:کنار /حاشیه

ژاله:نام گلی

ژالان:گل ژاله

 

ژوان:میعاد گاه

ژاوه رو:نام منطقه ای در کردستان

ژیار:تمدن فرهنگ

ژیان:زندگی کردن/نام روزنامه دیگر پیره مرد

ژیلا:اسم دختر

ژیلوان:نام پسر کرد

ژین:حیات / زندگی

ژیلا:اسم دختران

ژیله مو:باقی مانده اتش در خاکستر

ژینا:زندگی

ژیوار:اسم کوه و منطقه ای در اورامانات

ژینه ر:راژیان

ژیر:دان

خاکسار:فروتن

خه شایار:فرمانروا

خورشید:افتاب

خوسره و:نام پادشاهی

خوشناو:سخا وتمند

خو گر:انیس

خونچه:غنچه

خه بات:مبارز/کوشا

خه را مان:با ناز رفتن

خه رمانه:هاله ماه

خه زال:تند وتیز

خه زه ل:برگ خزان

خه یال:وهم/خیال

خا تون:خانم

خسرو:نام پادشاهی

دادا:خواهر

 

دارا:ثروتمند

داوه ر:داور / قاضی

داژ یار:رزق و روزی

دایان:ماما

دریا:دریا/زیرک

دژار:قلعه

دلارا:معشوق/دلارا

دلارام:دلارام/اسوده

دلاوا:بخشنده

دیمن:دشت /صحرا

دیلان:نوعی رقص کری

دلبهر:دلبر

دل پاک:یکرنگ

دلخوش:دل خوش

دلدار:عاشق/شجاع / زنده دل

دلزار:دلزار

دلروبا:دلربا

دلشاد:خوشحال

دلکه ش:دلکش

دلگیر:محبوب

دلنیا:اطمینان

دلنه واز:دلنواز

دلوفان:مهربان

دله ناز:دلناز

دلیر:شجاع

دورنا:نام پرنده ای بسیار زیبا

دمان:کشتزار

دلان:صاحب دل

ده ریا:بحر

 

ده لیا:دریا

دیاری:هدیه

دیانا:معبدی که خرابه های ان هنوز در شهر کرد نشین کنگاور مو جود است

دینا:پسندیده

دیوا:تارا

جمشید:از اسامی باستان

جوان:زیبا:خوشکل

چالاک:چابک

چا و گش:چشم روشن

چاوکال:چشمی که مایل به ابی باشد

چاویار:ناظر/نگهبان

چر کو:جنگل انبوه/کوه جنگلی

چرو:جوانه درخت/شکوفه برگ

چریکه:صدای خوش/صدای رسا

چنار:درختی است جنگلی

چه له:زیبا

چنوور:نام گلی

چه مه ن:سبزه زار

چیا:کو هستان

چیاکو:کوهی کوچک

 

تابان:تابنده

تافگه:ابشار

تارا:پارچه نازک سر عروس

تاسا:ارزو مند

تا لا:بخت و اقبال

تامان:دیواری از جو انه تنیده شده

تاویار:اتشبان

توانا:قادر/توانا

 

تروسکه:جرقه

تریفه:شعله/تابش ماه

تریشه:تابش ماه

تلیا:اسوده

ته نها:تنها/تک/یگانه

توانا:توانا/ قدرتمند

توتیا:تر بیت شده/دست اموز

توران:دام بان

توروس:نام کوهی در کردستان ترکیه

توشه:زاد سفر/توشه سفر

ته رانه:اواز

ته رسا:معشو قه معروف شیخ صنعا

ته بار:دودمان

ته رو:درختی جنگلی

ته نا:اسوده

ته ما:امید/منتظر

ته ناز:نازنین/با کرشمه

ته وا:امید

ته وار:شا ه باز

ته وال:پرنده

تیبا:اهو

تیرداد:از سرداران دوره ماد

تیراو:سیراب:شاداب

تیروژ:افتاب

تیناب:رویا

تینا:گل

تیما:جلگه دشت

تیشک:ذرات نور خورشید

پارسا:پرهیزکار

 

پاکدل:پرهیزگار

پاکرو:خوش رفتار

پا کناو:خوش نام/مورد احترام

پا کیزان:پاکیزه ها

پر بار:پر میوه/ پر ثمر

پر دل:با جرات

پر سا:جویا/سایل

پر شنگ:اشعه خورشید/پرتو

پرو سکه:جرقه

پژال:جوانه نازک

پژان:پخش کننده

پشتیار:حامی

پوشین:سر زمینی که پر از گیاه خشک باشد

پویا:دونده/رونده

پویان:پوییدن

پوین:مرغ کاکل دار

پویه:تاج سر هد هد

په پوک:بی نوا

په پوله:پروانه

په ردیس:بهشت

په ردیکا:نامی در ماد باستان

په رژان:فراغت/مشغولیت

په رژین:پر چین/مرزی که با گل و گیاه درست کنند

په ر وین:ثریا

په روا:نترس/پروا

په روان:نام شهری

په روانه:پروانه

په رویز:نام شاه ساسانی

په ره نگ:فروغ/گوشواره

 

په ری:فرشته

پریسا:مانند پری/پری مانند

پریشاد:پریشاد

په ریناز:زیبا مانند پری

په شوک:اشفتگی/پریشان

په یمان:از ته دل گریه کردن یا خندیدن

پژمان

پیشرو:جلو دار

په یام:خبر /پیغام

پیروت:مرشد

پیشکه و:مترقی

پیشه وا:امام/رهبر

بابان:خاندان/یکی از خاندان معروف

بابونه:گیاهی بهاری با بوی خوش

بابه ت:روا/شایسته/متناسب

بابه ک:نژاد/تیره

با به ک:امین/استوار

بابه کان:لقب اردشیر

با تینوک:گل سرخ

با جیلان:باژ یلان/عشیر ه   از کردها

باخان:با غها

بارام:ستاره مریخ/یکی ز شاهان ماد

بارزان:ایل / منطقه ای از کردستان

بارمان:نام پهلوانی تورانی

با ریسان:قبیله ای از کردهای کو هستان

بازان:به زرتشتی که مسلمان شده گفته می شود

بازوه ر:پر نده ای است

بازیار:بازپرس/باز دارنده

بازیان:نام محلی در کر دستان

 

باژ یلان:باجیلان/نام قبیله ای از کردها

با ستینک:غنچه گل تازه شکفته

با سکار:قدرتمند

با شوان:نام کوهی در بانه

با شار:مقاومت

با لا به رز:بلند قد

با له وان:نو عی پرنده شکاری

بامشاد:یکی از نوادگان در بار سا سانی

باوه ر:مرز بین دو مزرعه/جویبار مو قتی

با وه ند:اصیل

با وین:یکی از قبایل کرد

باهور:باد سخت

برزو:دلیر

بر وا:باور/تصدیق

بروسکه:جرقه

بریقه:شوق

بر یوان:نام یکی از قبایل کرد خراسان

بز وین:محرک

بژ وار:سر سبز

بژ ول:مژده/مژدگانی

بژ وین:سر سبز/سبزه زار

بژیو:قوت / روزی

بنتا:نو نهال

بنو شه:بنفشه

بوار:محل عبور در رود خانه

بوبان:نام منطقه ای در کردستان

بوروا:باور /تصدیق

بوژان:رشد کردن

بو ژانه:گل خوشرنگ که بوی خوشی ندارد

 

بو نخوش:خو شبو

به هار:عروس

به بیونه:با بونه

به تاو:روان / سریع

به تین:با قدرت/نیرومند

به خته ور:خوشبخت

به ختیار:صاحب اقبال

به خشا:بخشنده

به خشین:بخشیدن

به رام:خوشبو

به رامه:خوشبو

بر وا:یقین/ایمان/ باور

به رتاو:افتاب

به ردل:محبوب/عزیز/صبحانه

به ر زان:بلندیها/نام قبیله ای در کردستان

به رزاو:ابشار/مد دریا

به رزو:شکوه و عظمت

به رزه ک:سکو/جای بلند

به رزین:منبر/نام یکی از رهبران

به رکو:تو شه و زاد/نقطه مقابل پاشکو

به روار:کوهستانی در منطقه کردستان

به رهه م:میوه/ثمر

به ریز:ارجمند

به ژوار:نوعی درخت سخت

به ستام:نام دهی در کردستان

به ستو ره:جویبار

به سوز:شاد/خوشحال

به فران:پاک /سفید مانند برف

به فراو:جویی که از ذوب شدن برف درست شده

 

به فرین:پر برف/برف مانند

به فه ر:مبارک/برف

به لار:طناز

به لین:قول /وعده

به نا:گیاهی خوردنی

به ناز:نازه نین/طناز

به ناو:معروف/مشهور

به نه وش:گل بنفشه

به هار:بهار

به هرام:ستاره مریخ/یکی از شاهان ماد

به هرک:دریاچه

به هارات:گیاهی خوشبو

به همه ن:از اسامی باستانی/فرشته ای در ایین زرتشت

به هه شت:فردوس

به هیز:قوی / پر توان

به یان:سپیده دم

به یبوون:نام گلی

به ینه ت:وفا/عهد

بی تا:بی همتا/نمونه

بیتاوان:بیگناه

بیژه ن:نام پهلوانی معروف/ترانه خوان

بیساران:نام روستایی در کردستان

بیستون:کوهی معروف در کرمانشاه

بیسو:بی گمان

بیشو:بی اندا زه

بیکه س:تنها/بی کس

بیهزاد:از نژاد خوب

ئابا:پدران/اجداد

ئابتین:نام پدر فریدون

 

ئابرا:برادر بزرگ

ئابیستا:ئه ویستا/کتاب اسمانی زرتشت

ئاپولو:خدای هنر در ایران باستان

ئاتبین:نام پدر فریدون

ئاترو:اتشین

ئاتروپات:نام سرداری در زمان حمله اسکندر

ئاتروسا:مانند اتش

ئاتلیا:نام یکی از شهرهای ماد باستان

ئاتور:اتش

ئاتوربان:اتشبان

ئاتوسا:نام یکی از شاهزادگان کرد ماتیانی در سال ۷۱۶ قبل از میلاد

ئاتوی:نام یکی از سرداران ماد

ئاته ر:اتش

ئادان:زمین حاصلخیز

ئادو:خدای باد در ایران باستان

ئاده م:انسان خوب

ئارا:ارایش

ئاراد:نام فرشته ای است در کیش زرتشت

ئارارات:کوهی از سلسله جبال زاگرس

ئاراز:اشک چشم/یکی از سرداران کرد زعفرانلو/رودخانه ای بین شوروی و ایران

ئارازیاش:نام شهری باستانی

ئاراس :ئاراز

ئاراسپاس:از بزرگان ماد و نگهبان معبد پانته آ

ئاراسته:ارایش شده چیزی را به کسی متوجه کردن

ئاراسته:زیبا

ئارام:ارام/ارامش

ئارامیش:ابریشم

ئاران:دشت وسیع/منطقه ای در اذربایجان شوروی/نام منطقه ای باستانی

 

ئارباس:کورد/لقبی است که یونانیان به کیقباد دادند

ئارباکو:از سرداران ماد

ئارخه یان:مطمئن اسوده

ئاردا:نام فرشتهای در ایین زرتشت

ئاردو:از اسامی باستانی ایرانیان

ئاردهلان:نام سابق  ولایت کردستان

ئارده و:په پوله

ئارزو:ارزو

ئارش:پسر اروین از شاهزادگان کیانی/ارش کمانگیر معروف/معنا

ئارشام:ارشام از بزرگان ماد

ئارشو:نام یکی از سرداران ماد

ئارشین:پهلوان باستانی

ئارمان:هدف ارمان

ئارمین:نام پسر کیقباد/ارام گرفتن

ئارمینا:ئارمین

ئارنا:اریایی نژاد

ئاروا:فرشته ای از ایین زرتشت

ئاروان:زاد سفر/توشه/اذوقه

ئاروین:ازمون/تجربه از شاهزادگان کیان

ئاره به با:نام کوهی معروف در بانه

ئاره ز و :ارزو

ئاریا:اقوام سفید پوست

ئاریارات:نام پادشاه باستانی

ئاریاس:نام یکی از فر مانروایان ماد

ئاریام:ایرانی اریا

 

ئارینا:نژاد اریا

ئازا:نترس

ئازاد:وارسته

ئازاده:اصیل /وارسته

ئازادان:نام یکی از بزرگان دوره ساسانی

ئازر:نام قدیمی کوهستان ساسون در ترکیه

ئازرم:حیا / شرم

ئازور:کوهی در اطراف در یاچه وان ترکیه که اکنون ساسون نام دارد

ئازیتا:دختر پادشاه ماد/مادر کورش

ئازین:زینت

ئاژال:سبزه/ گیاه

ئاژه نگ:نام درختی

ئاژین:ریز/روان ساختن

ئاسا:ساده / معمولی/مانند

ئاسالان:بهاران

ئاسایش:راحتی

ئاسک:اهو/اسکه

ئاسکول:غزال

ئاسکه:اهو

ئاسکی:اهو

ئاسو: ئاریان:اریایی ها/نام روستایی

ئاریو برزین:سردار دلیر کرد که در برابر یورش اسکندر مدتها پایداری کرد

ئاریتما:نام یکی از سرداران ماد

ئاریز:کوهی است در اطراف سنندج/نام گلی

ئارین:نژاد هند و ارو پایی

افق

 

 

 

ناو             ناو                  ناو                 ناو

 ئاڤان /نام کوهستانی در کردستان
 
ئاڵێ /دختر مو بور
 
ئالا /بیرق/، پرچم/لوا
 
ئالان /نام منطقه ای بسیار مهم درکردستان ایران سردشت
 
ئاسکی/از واژه‌ "ئاسک" به‌ معنی آهو
 
ئاونگ /شبنم
 
باژیلان
 
به‌یان /بامداد/سپیده دم/کاریوه
 
به‌فرین /برفی
 
به‌ناز /نازدار
 
بیریوان /
 
بیخال /نام ابشاری درکردستان عراق

 
جوان /زیبا/ خوشکل
 
چاوجوان /زیباچشم
 
چاوره‌ش /سیه‌چشم
 
چنور /نام گلی خوشبو
 
چرو /غنچه‌
 
چیمه‌ن /سبزه‌ و طبیعت
 
چوپی /نوعی رقص کردی
 
دیلان /نوعی رقص کردی
 
دلنیا /دلگرم و مطمئن
 
دلووان /مهربان
 
دیانا /نام شهری در کردستان عراق/ نام خدای مصریان
 
دیمه‌ن /چشم‌انداز
 
ئه‌سرین /اشک
 
ئه‌ستێ
 
ئه‌ستیره‌ /ستاره
 
ئه‌وین /مهر/ عشق
 
فرمیسک /اشک
 
فینک /خنک و دلچسب
 
گه‌لاویژ /ستاره شباهنگ
 
گولاله‌ /لاله‌
 
گزنگ /پرتو خورشید
 
ژینو
 
ژیار
 
کالێ /دختر چشم آبی با گیسوان طلایی
 
کانی /چشمه
 
که‌ژال /آهو، گونه‌ای از واژه خه‌زال/غزال
 
کویستان /کوهستان
 
کوردستان /کردستان
 
میدیا /سرزمین ماد
 
مه‌هاباد /مهاباد/ شهر بسیار زیبا در کردستان ایران
 
نالین
 
ناسکی/زریف
 
ناسکول
 
نه‌شمیل /خرامان
 
نه‌رمین /دلپذیر/ مهربان
 
نه‌خشین /آراسته‌/ دارای نقش و نگار
 
نیاز /دعا/ احتیاج
 
نیان /لطیف/ دلپذیر
 
نیشتمان /میهن/ مام  هم معنی می دهد
 
په‌ریخان
 
پرشنگ /پرتو/
 
رازان

 
روژ /خورشید
 
روژین /خوروَش
 
روناک /روشنا
ئاتوربان:اتشبان

ئاتوسا:نام یکی از شاهزادگان کرد ماتیانی در سال ۷۱۶ قبل از میلاد

ئاتوی:نام یکی از سرداران ماد

ئاته ر:اتش

ئادان:زمین حاصلخیز

ئادو:خدای باد در ایران باستان

ئاده م:انسان خوب

ئارا:ارایش

ئاراد:نام فرشته ای است در کیش زرتشت

ئارارات:کوهی از سلسله جبال زاگرس

ئاراز:اشک چشم/یکی از سرداران کرد زعفرانلو/رودخانه ای بین شوروی و ایران

ئارازیاش:نام شهری باستانی

ئاراس :ئاراز

ئاراسپاس:از بزرگان ماد و نگهبان معبد پانته آ

ئاراسته:ارایش شده چیزی را به کسی متوجه کردن

ئاراسته:زیبا

ئارام:ارام/ارامش

ئارامیش:ابریشم

ئاران:دشت وسیع/منطقه ای در اذربایجان شوروی/نام منطقه ای باستانی

ئارباس:کورد/لقبی است که یونانیان به کیقباد دادند

ئارباکو:از سرداران ماد

ئارخه یان:مطمئن اسوده

ئاردا:نام فرشتهای در ایین زرتشت

ئاردو:از اسامی باستانی ایرانیان

ئاردهلان:نام سابق  ولایت کردستان

ئارده و:په پوله

ئارزو:ارزو

ئارش:پسر اروین از شاهزادگان کیانی/ارش کمانگیر معروف/معنا

ئارشام:ارشام از بزرگان ماد

 

ریژنه‌ /باران تند در هنگام آفتاب
 
سازان
 
سه‌یران
 
سه‌ما /رقص/ سماع
 
سکالا
 
سروشت /طبیعت
 
سروه‌ /نسیم
 
ستران
 
سوزان
 
سوکار /نام کوهستانی در کردستان
 
شیلان /نسترن
 
شلیر /. سوسن/. لاله
 
شوخان /شوخ و شنگ
 
شنو/اشنویه
 
شنه‌ /نسیم آرام و دلپذیر بهاری
 
شه‌پول /موج، آبخیز
 
شه‌مام
 
تانیا
 
ته‌لار
 
ته‌نیا /تنها
 
تریفه‌ /نور مهتاب
 
تیروژ /پرتو خورشید
 
تارا /ستاره، پارچه نازک وعمدتا قرمز بر سر عروس در کردستان
 
ڤیان /عشق
 
خه‌زال/غزال
 
خه‌زیم
 
خوزگه‌ /آرزو/ حسرت
 
خوناو /باران آهسته و دلپذیر
 
زه‌ینو /زینب
 
زین /نام دختری در یکی از داستان های  عاشقانه‌ کردی
 
هانا
 
هاوین /ازماه های سال
 
هه‌لاله‌/لاله/نام گلی در طبیعت
 
هیرو /گل ختمی/گلی از گلهای کوهستان های کردستان

گلاویز/ازماه های کردی و فصلی بسیار زیبا/همسر یکی از سرداران کرد

ئابا:پدران/اجداد

ئابتین:نام پدر فریدون

ئابرا:برادر بزرگ

ئابیستا:ئه ویستا/کتاب اسمانی زرتشت

ئاپولو:خدای هنر در ایران باستان

ئاتبین:نام پدر فریدون

ئاترو:اتشین

ئاتروپات:نام سرداری در زمان حمله اسکندر

ئاتروسا:مانند اتش

ئاتلیا:نام یکی از شهرهای ماد باستان

ئاتور:اتش

ئارشو:نام یکی از سرداران ماد

ئارشین:پهلوان باستانی

ئارمان:هدف ارمان

ئارمین:نام پسر کیقباد/ارام گرفتن

ئارمینا:ئارمین

ئارنا:اریایی نژاد

ئاروا:فرشته ای از ایین زرتشت

ئاروان:زاد سفر/توشه/اذوقه

ئاروین:ازمون/تجربه از شاهزادگان کیان

ئاره به با:نام کوهی معروف در بانه

ئاره ز و :ارزو

ئاریا:اقوام سفید پوست

ئاریارات:نام پادشاه باستانی

ئاریاس:نام یکی از فر مانروایان ماد

ئاریام:ایرانی اریا

ئاریان:اریایی ها/نام روستایی

ئاریو برزین:سردار دلیر کرد که در برابر یورش اسکندر مدتها پایداری کرد

ئاریتما:نام یکی از سرداران ماد

ئاریز:کوهی است در اطراف سنندج/نام گلی

ئارین:نژاد هند و ارو پایی

ئارینا:نژاد اریا

ئازا:نترس

ئازاد:وارسته

ئازاده:اصیل /وارسته

ئازادان:نام یکی از بزرگان دوره ساسانی

ئازر:نام قدیمی کوهستان ساسون در ترکیه

ئازرم:حیا / شرم

ئازور:کوهی در اطراف در یاچه وان ترکیه که اکنون ساسون نام دارد

ئازیتا:دختر پادشاه ماد/مادر کورش

 

 

ئازین:زینت

ئاژال:سبزه/ گیاه

ئاژه نگ:نام درختی

ئاژین:ریز/روان ساختن

ئاسا:ساده / معمولی/مانند

ئاسالان:بهاران

ئاسایش:راحتی

ئاسک:اهو/اسکه

ئاسکول:غزال

ئاسکه:اهو

ئاسکی:اهو

ئاسو:افق

چیروک/افسانه/داستان به زبان شیرین کردی

آریوان /نام قبیله ای در قوم ماد

چیاکو/کوه بلن

پشیو/پریشان حال

میشواک/منطقه ای در کردستان

تالان/زیبائی محسورکننده

پاریز/نگهدارنده/نگهبان

باشیلا/شیدا/سرگشته

پرسیار/جویا

بریار/عهدوپیمان

میدیا/اهل قوم کرد

آوان/سرسبزی /شادابی

آروکو/نام یکی ازسرداران کردستان

چاوش/اوازخوان

چرو/نام درختی

آلانه/شاهین/نوعی پرنده

 چیمن/خرمی وابادانی       

 

دیا/بینائی و نورچشم

آرا/دلپذیر/خوشمزه

آریاس/نام یکی از شاهان ولایات ماد

 

ئارارات/ آرارات/ نام کوهی در کردستان ترکيه/ پسر

ئاران/ آران/ قشلاق/ پسر

ئاراس/ آراس/ رود ارس/ پسر

ئارمين/ آرمين/ نام پسر کيقباد منسوب به آرام/ پسر

ئاريان/ آريان/ آريايی/ پسر

ئارينا/ آرينا/ آريايی نژاد/ دختر

ئاساره/ آساره/ ستاره/ تنها درکردی ايلامی رواج دارد./ دختر

ئاسکول/ آسکل/ بچه آهو. در کردی ايلامی بدان آسک می گويند./ دختر

ئاسمين/ آسمين/ ياسمن/ دختر

ئاسو/ آس/ افق. در کردی ايلامی به صورت ئاسوو( آسو) کاربرد دارد./ عمومی( پسر و دختر)

ئاکام/ آکام/ انجام/ پسر

ئاکوو/ آکو/ کوه بزرگ. قله ی کوه/ پسر

ئاگرين/ آگرين/ آتشين. کنايه از آدم شجاع/ پسر

ئالان/ آلان/ منطقه ای در کردستان/ دختر

ئاميار/ آميار/ يار و ياور. در کردی ايلامی هاويار گفته می شود./ پسر

ئاوات/ آوات/ آرزو/ عمومی

ئايرين/ آيرين/ آتشين/ دختر

ئه ر ده لان/ اردلان/ نام قديمی کردستان/ پسر

ئه سرين/ منسوب به اشک/ دختر

ئه وين/ اوين/ عشق/ دختر

باشوان/ باشوان/ نام کوهی در بانه/ پسر

باوان/ باوان/ خانه ی پدری/ دختر

بريا/ بريا / کاشکی / پسر

بوران/ بوران / توفان / عمومی

بووژان/ بوژان / باليدن و نمو کردن. نام روستايی در ايلام/ دختر

 

بيخه وش/ بيخوش / ناب و خالص . کردی باشووری/ دختر

بيری / بيری/ شيردوش / دختر

بيگه رد/ بگرد / بی عيب / عمومی

به رزان / برزان / بلندی / پسر

به رکاو/ برکاو / دامنه ی کوه / پسر

به فراو/ بفراو / آب برف ذوب شده . کنايه از زلالی و پاکی/ دختر

به فرين/ بفرين / برفی. کنايه از سفيدی و پاکی/ دختر

به ناز / بناز / نازنين / دختر

به يان / بيان / سپيده دم. بامداد / پسر

به يانه / بيانه / ميوه ی به / دختر

پاکو / پاک / دسته گياه بسته نشده / پسر

پشکو / پشک / اخگر/ پسر

پيشه وا / پيشوا / رهبر/ پسر

په پرووک / پپروک / شکوفه. تنها در کردی ايلامی رواج دارد./ دختر

په رژان/ پرژان / کار / دختر

په ره نگ / پرنگ / گوشواره / دختر

په ژاره / پژاره / نگرانی / عمومی

په ژماره / پژماره / فکر و خيال . تنها در کردی ايلامی کاربرد دارد. / عمومی

په شيو / پشيو / افسرده / عمومی

ماران:ییلاقی در اورامان

مارتیا:نام سردار ایلامی طبق نبشته سنگ بیستون

ماردین:نام منطقه وشهری در ترکیه

ماریا:پهلوانان و جنگاوران قوم میتانی کرد را ماریا می گفتند

مارین:نام گیاهی که فقط در کوهستان ها می روید

ما رینه:یکی از  اثار باسنانی در ترکیه

ما زیار:سردار ماد در لشکر کورش

ما ژ ده ک:نام پیامبر ایرانی در دوره ساسانی

ماسا:ماه اسا

مامز:اهو

 

مانا:نام دولتی در ماد/ نام خداوند بزرگ

ما نو شا:اب خوردن/ما نوش

ماندانا:دختر اژ دید هاک که مادرش کورش بود

ما نوش:ماه نوش

ماهر و:رخ همچون ماه

ماه شه ره ف:ماهشرف/ نام همسر خسرو خان والی اردلان که شاعر بر جسته ای نیز بود

ما هور:تابناک

مر وا ری:مروارید/سنگی است قیمتی

مروف:انسان

مزدا:بزرگ

مو ژده:نوید/مژده

مه ترا:باران

مه ر جان:سنگی قیمتی سرخ رنگ

مه ر دو خ:خدای باستانی بابل

مه رینا:نام روستایی

منیژه:محراب

منو چهر:پیشداوری

مژ گان:مژگان خبر

مه رام:هدف / مقصود

مه ستانه:سر خو ش

مه ژیر:مهاجر

مه ستور:مست دارای شرم و حیا

مه کین:محبوب/با نمک

مه لان:پر نده

مه نو شان:نام حاکمی که از طرف کیخسرو منصوب شده

مه ها:بزرگ/ عظیم

مه هتاب:مهتاب

مه هشید:مهتاب

مه  هناز:مهناز

 

مه هین:بزرگ

مه یلان:ارزو

میترا:الهه عهد و پیمان /نور در دادگستری

میخه ک:میخک

مید یا:سر زمین ماد و نام سلسله ماد

میلاد: دانش اموز /شاگرد/تولد

میهران:صاحب فضل و کمالات

ناری:نام تر ا نه ای

نا ریا:قاصد/ پیک

نازار:پر ناز

نا زاف:شاداب

ناز په ری:نام بهرام گور

نازدار:کسی که نازش خریدار دارد

نا ز نین:دلربا

نازی:نازنین

نا زیلا:ناز یلی

نا سکی:نازک

نا سیار:اشنا

نانا:خدای جنگ در میان اقوام باستانی

نا هید:گیاهی مانند ستاره  /ستاره

نشتمان:وطن

نو شان:نو شیدن

نوش ئا فه رین:نوشافرین

نگین:شانس /بخت/نگین

نگار:بت/معشوق

نو شیار:نو شاننده

نو شین:گوارا/نو شیدن

نو شینه:گوارا

نو و سه ر:نو یسنده

 

نه به ز:خستگی ناپذیر

نه چیره وان:شکارچی

نه خشین:پر نقش و نگار

نه رمین:رعنا قامت

نه ر گس:گل نر گس

نه سا:زمین و محل افتاب نگیر

نه سته ره ن:نام گلی

نه سرین:گل نسرین

نه شمیل:دلربا/خوش اندام

نه کیسا:چنگ زن و موسیقی دان خسرو پرویز

نه مام:نهال

نه به ر:تازه رسیده

نه و رو ز:نخستین روز بهاری/عید باستانی

نیار:هنر پیشه

نیاز:هدف

نیان:غرس کردن/نهادن

نیر گس:نام گلی نیلی رنگ

نیشا:نشانه

نیکسار:نام منطقه ای در نزدیکی سیواس ترکیه

نیگار:بت/ دوست داشتن

نیلو فه ر:نام گلی است نیلی رنگ

نیلو: همان نیلو فر است از روی دوست داشتن می گو یند

نسیم:باد/ نام بادی است بهاری

نوید:مژده

ورشه:درخشش /براق

و نه و شه:بنفشه

وه ر زیا:بزرگ

و نار:اماده /مهیا

ویان:دلربا

 

ویدا:اشکار/هویدا

ها فال:رفیق

هانه:چشمه

هاوار:نام کوه دماوند در اویستا

ها و ری:همراه / دوست

ها وتا:هما نند/مانند

ها وژین:همدم /همزیست

ها و یار:حامی یکدیگر

ها یا:اگاه

همایون:مبارک/ معشوقه همای

هو ریان:قبیله ای از قبایل کرد

هو زان:دانشمند

هو شه نگ:هو شنگ

هو گر:ساعی/امید وار

هو مان:صاحب /خداوند

هو نیا:شعر

هه ر زا:نام قبیله ای در کردستان ق م

هه ر سین:نام شهری در در کردستان ایران

هه ژار:فقیر/تهیدست

هه ژیر:زیبا /  باهوش

هه ستا:قبیله ای از کردها ق م

هه لا له:گل لاله

هه لبه ست:شعر منظم دارای وزن

هه لکه وت:رویداد

هه لگورد:کوهی در کردستان

هه لمه ت:حمله / یورش/نام فرمانده ای کرد

هه لو:عقاب/ پرنده شکاری

هه نار:انار

هه نگا مه:از اسامی کردی که در کرمانشان و اورامانات رایج است

 

هیدی:صبور

هیرا:وسیع/بزرگ

هیمن:هیمن

هینا:ماهر/امو زش دیده

هیژان:لایق/ارجمند

هیوا:امید

یادگار:یادگار

یاران:دوستان/ رفقا

یاسا:قانون/روش

یا سه مه ن:یا سمن

یا وه ر:دوست /حامی

یه کد ل:دوست/راستین

یه گا نه:یگانه

یه لدا:دراز/ شب یلدا

یه مان:نترس

فردین:دارنده ایین زرتشت

فرشاد:فرشاد

فرمسک:اشک

فروهر:روح /جاویدان

فریا:به کمک رسیدن

فریدون:قهرمان با ستانی اقوام ایرانی

فر مسک:اشک

فریشته:پری

فریناز:پر یناز

فه رامرز:نام پسر رستم

فه را نه ک:نام مادر فریدون

فه ر زاد:فرزاد

فه ر زا نه:فه رزان

فه ر زین:وزیر درباری شطرنج

 

فه ر شید:فرشید

فه رهاد:فر هاد قهرمان شیرین و فر هاد

فه ریبا:فریبنده

فه ریبو ر ز:نامی برای پسران

فه ریکه:سبزه نرسیده

فیان:شرم اور

فه هیمه:عاقل

فریبو ر ز:نام سرداری

قا ره مان:قهرمان

قاسپه:اواز کبک

قومری:نام پرنده ای است

قه ند یل:نام کوهی/لوستر

کا بان:کد بانو

کا را کو:نام ایالتی ار قوم ماد

کار دوخ:نامی برای قوم کرد

کا رزان:دانا/عاقل

کاروان:کا ر وان

کا ر و س:گیاهی خو شبو

کاله:نو ر س

کا مران:خو شبخت

کا مره وا:کا میاب

کا میاب:کا مروا

کا میار:ارزو مند

کانی:چشمه

کاوه:کاوه منسوب به کاوه اهنگر

کا وان:انقلاب بزرگ /سخره سنگی

کا ویار:کو هنورد/نگهبان کوه

کریشه:نوعی پارچه

کلارا:نام کوهی در اطراف پنجوین عراق

 

کو چه ر:مهاجر

کوردستان:نام سرزمینی رویایی که مهد تمدن است

کوردو:نام باستانی در باره کردها

کورده:خطاب به یک کرد

کوسار:کوهستان

کو یار:همراه سفر در کوه

که ژال:زیبا/زیبا روی

که ژان:کوهها

که ژو:سفید پوست

که ژین:ابریشم

که وی:کوه برفی

که و یار:حامی و نگهبان

که هیا:کد خدا

که یا نوش:کیانوش

کیا:پادشاه با قدرت

کی وار:گیاه خاردار

که یوان:ستاره زحل

کیو سان:کو هستان

کیو مه رز:لقب ارش پهلوان نامدار

کیو مه رس:نام نخستین پادشاه پیشدادی کرد

گزینگ:اخرین و اولین زرده افتاب/نام اتشکده بزرگ کردها

گزیزه:نوعی گل

گلاله:طرح /نقشه

گلیار:گل انار

گو وه ند:شادی /عروسی

گو ده رز:نام یکی از فرزندان کاوه اهنگر

گوران:نام یکی از طوایف کرد

گولاله:نام گلی

گولارا:گل ارا

 

گو لان:گلها/نخستین ماه بهاری در کردی

گو لباخ:گل باغچه

گو لبه هار:گل بهار

گو لچه ن:گل انار

گو لپه ر:گل پر

لاوین:قبیله ای از کردها/نوازش دهنده

لیلا:دختر کیقباد که در ۳ سالگی مرد

لیو ال:لب لعل

سابان:نشانه/شناخت راه

ساتا:نام یکی از سرداران ماد

ساران:سران/امرا

سارم:نامی برای مردان

سارمه:گل زرد در پاییز و بهار

سارو:سردار کرد در دوران شاه اسماعیلنام پرنده ای است

ساریسا:نام شهری باستانی

ساسان:بنیانگذار سلسله ساسانیان

ساسون:نام امارتی کردنشین در بتلیس/اسم کوهی در ترکیه

ساکو:ساده/یکسان

ساکار:ساده /بی ریا

ساکا:یکی از قباد

سه فین:کشتی

ساگار:یکی از طوایف کرد سوبار

سالار:سالار بن ماملان از امرای کرد/پیشرو

سامان:دارایی/پاک و صاف

سا مره ند:نام کوهی در مهاباد

سامه:پیمان

سا مینه:اسم قبیله ای از اکراد بود

سانا:اسان/ سهل

سا نیار:نام قبیله ای از اکراد

 

ساوا:نوزاد /بچه کوچک

سپیده:سفید/سپیده

ستیره:ستاره

سه ردار:فرمانده

سرمه:گردنبند طلا وجواهر

سروش:نوا/اهنگ سرود

سروه:نسیم/زمزمه

سره وان:ارامش

سریوه:سرود/نسیم

سکالا:شکایت

سمکو:رییس ایل شکاک/اسماعیل اقای سمکو

سنور:مرز/سرحد

سه نو بر:درخت سنوبر

سوسه ن:سوسن

سودابه:همسر کیکاووس

سوران:لهجه ای از زبان کردی

سورمه:سورمه چشم/نامی دخترانه

سوزه:باد خنک

سوسه ن:نام گلی است

سو شیا ن:موعد  دین زرتشت

سو لاف:ابشار

سولان:نام گلی

سوما:روشنایی

سو هه یل:نام ستاره ای

سو یند:قسم/سو گند

سه ر به رز:سر بلند

سه تیا:دنیا/ روزگار

سه ر به رز:محترم/با افتخار

سه ر به ست:ازاد /وارسته

 

سه ر په ل:فرمانده

سه ر چل:شاخه نازک

سه ردار:بزرگ

سه ر ده م:هنگام/لحظه

سه ر سه و ز:خوش ا ب و هوا

سه ر کاو:فرمانده /قله کوه

سه ر که وت:پیر و ز/ مو فق

سه ر گول:بهترین از هر چیزی/ سر سبد

سه ر مه ست:شاد/سرخوش

سه رو:سرو نو عی درخت

سه روک:رهبر

سه روناز:سرو ناز

سه روه ش:شاد مان

سه روین:رو سری/سر پوش زنانه

سه مه ن:گل یاس/بت

سه مه ند:اسب زرد رنگ

سه ناز:بندر خوش اب و. هوا

سه وین:روسری

سه هند:نام کوهی در اذر بایجان

سه یران:سیران/ پیکنیک

سه یفان:شکارچی

سی وان:نام کوهی

سیا مه ک:نام یکی از بزرگان

سیا  مه ند:سیا مند

سیبار:نام قلعه ای

سیروان:نام دهی در کردستان

سیمین:زرین

سینا:نامی برای مردان

سیما:رخسار

 

سعادت:خوشبختی

سعید:خوشبخت

سمیرا:ساه رخسار

شاباز:باز شکاری

شا په ر:پر بزرگ پرندگان

شا خه وان:کو هنورد

شادی:خوشی

شا د مان:خوشحال/برادر شیرویه

شارو:بکر/دست نخورده

شاکو:شاهو/کوه بزرگ

شا مار:قهر مان

شانا:باد ملایم

شا ناز:ناز دار/ اهنگی در مو سیقی دوران ساسانیان

شانی :با ناز راه رفتن

شاهروخ:نام یکی از شاهزادگان کرد

شاهوار:نیرومند

شاهین:عقاب

شایان:لایق /شایسته

شایسته:نیکو

شکو فه:شکوفه

شلیر:لاله سرنگون/ دره ای در کردستان سردشت

شنو:نام شهری

شوان:رم یار/ چوپان

شورش:انقلابی/قیام

شوران:تنو مند

شوره بی:بید مجنون

شه پو ل:موج دریا

شه راره:گرمای سوزان

شه رمین:با شرم و حیا

 

 

جۆلانه

جۆلانه

‌‌‌چوومه لای دوکتور و گوتی

نه خۆشی ده رده که ت سه خته

گوتم: تۆ پێت وایه ده مرم؟

به داخه وه، گوتی: وه خته

      ****

ێه و دڵه کوته یی گرتووته

پێاویی به هێزیش بیگرێ

بێتو ێگای له خویی نه بێ

هێنده پێ ناچێ ده مرێ

      ****

پێکه نیم و گوتم دوکتور!

نالێم زانا و شاره زا نی

به لام تۆ پزیشکی ویشکی

باری دڵداری نازانی

    ****

دله کوته نییه، دڵم

جێی کیژێکی خانومانه

منداڵه، ئوقره ناگرێ

بۆم دروست کردووه جۆلانه

خوشه ویستی

 

گه رخوین له دلم تک تک بچوری،

تو خوشه ویستی منی دلم ناگوری.

له گولم پرسی: وتی بی ئاوم ،

له چاوم پرسی:،وتی گریاوم،

گه رله من ده پرسی:به یادی تووه ماوم.

له لات بمینی نامه ی شیواوم.........

تکوبزانی نه مردووم ماوم........

چونکه هه موکات مردن میوانه...

به س خوشه ویستیت مایه ی ژیانه

په ندی پیشینان

شه رعی مار به دار

به رخی نێر بۆ سه ربڕینه

مه ستی و راستی

قسه یان له شێت یان له مناڵ

هه ر که س ده چێته قه بری خۆی

ئه گه ر گوڵ نیت دڕکیش مه به

ماڵی زیاد سه ر ناشکێنێت

ئاشی نه زان خوا ئیگێڕێت

ساڵی خۆش له به هاره که یدا دیاره

قه رز کۆن ئه بێت نافه وتێت

اس ام اس

  له گشت کات و ساته کان دۆستان له دڵماندان

ژیانی بێ هاوڕێ وێنه ی ئاسۆی بێ ڕووناکیه

ژیانی بێ هاوڕێ تامی نیه

ده ست خه ده ستمه وه با خۆشه ویستی تاقی که ینه وه

ساکار به ، با دڵ خۆش بمێنی

به سه رهات

 نه‌فه‌ری  حه‌زی له کوریک ده‌کرد .

 له گه‌ل کوره که قسه‌یان کردبو کوره لیی پرسی بو چی ده‌خوینی ؟

 ئه‌ویش گوتبوی : حقوق. کوره‌ش به قوشمه‌یی پیی گوتبو :

 مانگی چه‌نده وه‌ر ده‌گری؟!!!!!!

 

روژیکیان خزمیکی نزیکمان گیری دابو به نه‌فه‌ریک که ده‌ستی له ژنان ده‌دا.

 ئه‌و خزمه‌مان ده‌چی ده لی ئه‌‌وه خه‌ریکی چی ؟ ئه‌ویش ده‌لی جه‌وانین ئیدی .

 خزمه‌که‌مان ده‌لی: جاریکی دیکه لیره بت بینمه‌وه وای به حالت. ئه‌ویش ده‌لی:

 من له‌و داروخانه‌یه کار ده‌که‌م . خزمه‌که‌مان ده‌لیت: ئه‌گه وایه دا نیوی ده‌وایه‌کم بو بلی.

 کابراش ده‌لی: ئوکسیژن!!!!

 

هیمن

 ریژنه

تو به لینم پی بده تا من به ره و ژوان ببمه وه

بمده یه ماچیکی ته ر له م لیوه ، با جوان ببمه وه

ده ستی له رزوکم هه تا تییدایه هیزی به ی گوشین

لیم گه ری تاوی له باخی سینه میوان ببمه وه

شه نگه بیری بسره وه فرمیسکی بی شوانی ئیتر

ره نگه هیشتا له و چیاو زوزانه بو شوان ببمه وه

من گولی سه ر گوری ئاواتی له میژینه م به لام

ریژنیکم لی بدا پیم وایه بو روان ببمه وه

شیخی سه نعان بو کچی گاور له ئیسلام وه رگه را

من خه ریکم بو کچه شیخی په ژیمان ببمه وه

 

                    هیمن

 

نه وروز

وه‌ره‌ له‌م نه‌ورۆزه‌


به‌ئاگری خۆشه‌ویستی دڵمان


گه‌رم بكه‌ینه‌وه‌..


خه‌مه‌كانمان له‌ كوێ هاتوون


بۆ ئه‌وێیان ببینه‌وه‌.



وه‌كو نه‌ورۆز دڵم گه‌رمه‌ به‌ عه‌شقی تۆ


غه‌ریبانه‌ جێم مه‌هێڵه‌ و بۆ دوور مه‌ڕۆ

به سه ر هات

له لای خزمیکمان بوم . رفیقیکی هات و کوتی

ئه‌ری فلانی ته‌عبیری خه‌ون ده‌زانی؟

 ئه‌ویش کوتی شورش ده‌زانی من نازانم .

دوای بریک کوتی : خه‌ونه‌که‌ت چ بو. ئه‌ویش کوتی:

زور پیس بو. خزمه‌که‌مان کوتی (حاشاحازری)

خه‌ونت به گووه دیوه . ئه‌ویش کوتی : ئا.

 خرمه‌که‌مان کوتی:  بو ئه‌وه‌ی بوت ته‌عیر بکه‌مه‌وه

ده‌بی بزانم خورادت یا نا !!!!!

 

چوبوم بو سه‌ره خوشی باوکی رفیقیکم.

حافزیک هات و دانیشت . دوای بریک فاتیحا خویندن .

 هه‌ستا پیم وابی بو پول خرکردنه‌وه.کابرایه‌ک بانگی کرد 

چو له‌و لای مه‌لای مزگه‌وته‌وه له لای کابرا دانیشت .

 مه‌لا قسه‌ی له‌گه‌ل کرد . حافزه‌که کوتی گویچکه‌شم گران بوه.

ماموستاش کوتی : وه‌ختایه‌ک شت ئاوا گران بوه

گویی توش  هه‌ر گران ده‌بی.!!!!

 

دانیشجویه‌کی کچ که له زانکوی ئیمه رشته‌ی حقوقی ده‌خویند

 لای باوکی کوتبوی: بابه ،‌له سه‌ر کلاس جوابی سوعالیکم داوه

 ئوستاده‌که پیی گوتم: ئافه‌رین ،‌تو وه‌کیلیکی چاک ده‌بی.!!!!!!!

 

نه وروزانه   چوارشه ممه سووری

نامه‌یه‌كی جوان و پڕ سۆز


بۆ تۆی به‌ڕێز و زۆر دڵسۆز


جه‌ژنی نه‌ورۆزت لێ پیرۆز


************************


به‌ یه‌ك رۆژ پێشی نه‌ورۆز


جه‌ژنی نه‌ورۆزت پیرۆز


************************


كاوه‌ زوحاكی له‌ناو برد، به‌هاریش زستان


جه‌ژنی نه‌ورۆزت پیرۆز بێ ئه‌ی گولی جوان

چوارشه ممه سووریتان لی پیروز بیت

شیعری کوردی

سوفی گۆشه ی خانه قا بووم ، ئیسته پیری مه یکه ده م

زاهیدی خه ڵوه نشین بووم،ئیسته مه ست و مه یزه ده م

سه روی ئازادیش له بار و دڵکه ش و به رزه، به ڵام

گیانه که م ! من شێت و شیدای لار و له نجه ی ئه م قه ده م

جیلوه یی جوانی له هه رچی دا بێ من خۆشم ده وێ

ڕۆژێ کوشته ی مینی ژۆپ و رۆژێ گیرۆده ی شه ده م

هه ر یه کێ بۆ خۆی ده جووڵێنێته وه هه ستی ده روون

زه رده په ر ، کاروانکوژه ، تاریک و ڕوونی سوبحده م

ئه سمانی ساو و ده ریای مه ند و تارمایی چیا

سێوی لاسوور و به هێی زه رد و هه ناری گول به ده م

کێ وه کوو من سارد و گه رمی ڕۆژگاری چێشتووه ؟

گا له ده شتی گه رمه سێر و گا له کۆێستانی گه ده م !

وه ک شه پۆلی زێی خوڕه م ساتێ هه دادانم نیه

گێژ ده خۆم ، پێچی ده ده م ، من ڕۆڵه کوردی ئه م سه ده م

ڕێگه سه خت و پڕ له که ند و له ند و هه ڵدێره و گه وه

هه ر ده بێ ببزووم ، ده بێ بکشێم ، و چانی لێ نه ده م

سێبه ری مه رگم له پێشدایه و به ره و مه نزڵ ده روم

ناخی گوڕی ته نگه جێگام ، هه ر تل ئاسا بێ قه ده م

من به ره و ئاسو، به ره و ڕووناکی باڵم گرتوه

چون به ره و تاریکی ده خشێم ، پاڵ وه شه یتانی ده ده م!

کانی ڕوونم دی به لێشاوی به هار شلوێ نه بوو

به فری گه وره م دی چیای گرت و به تاوێ بوه قه ده م

ژینی کورتم دی پڕاوپڕ بوو له شانازی و شه ره ف

عو مری زورم دی که دوایی هات به ڕیسوایی و نه ده م

ئاگری سینه م بڵێسه ی دێ و وڵات رۆشن ده کا

ئه و ده مه ی خۆم وه ک دڵۆپێک ده چمه نێو ده ریای عه ده م 

نامەی دایک و باوکێک بۆ مناڵەکەیان

                      نامەی دایک و باوکێک بۆ مناڵەکەیان

 

کوڕی شیرینم ... کا‌تێک ئەو ڕۆژە دێت کە بە پیری دەمبینیت ..

تکات لێ دەکەم ئارامت هەبێت و لێم تێ بگە ..

ئه‌گه‌ر جله‌کانم له‌ کاتی نانخواردندا خواردنی پێدا رژا ....

ئەگەر تەنها خۆم نەمتوانی جلەکانم بگۆرم و لەبەریان بکەم ...

بیر لە مناڵیت بکەرەوە چەند کاتژمێری دەخایاند تا ئەو شتانەم فێر دەکردی

ئەگەر قسەم لەگەڵ کردیت و هەمان وشەکانم دووبارە کردەوە

ئەگەر هەزار جاریش بێت ... بێزار مەبە لێم و قسەکانم پێ مەبڕە

گوێم بۆ ڕاگرە و تەحەمولی زۆر دووبارە کردنەوەی پرسیارەکانم بکە

 کوڕەکەم کا‌تێک بچووک بویت هەمیشە پرسیارت دەکردوچەند بارەت دەکردەوە

 منیش بە سنگێکی فراوانەوە وەڵامم دەدایتەوە هەتا هەموو شتێک تێده‌گەشتی

کاتێک نامەوێ خۆم بشۆم ...

زۆرم لێ مەکە و خۆت زاڵ مەکە بەسەرمدا

 بیرتە کا‌تێک دەمویست بتشۆم بە دواتا ڕام دەکرد و هەزار بیانووم بۆ دەهێنایتەوە

کوڕی ئازیزم

کاتێک دەبینیت ناتوانم لەگەڵ زانستی سەردەم مامەڵە بکەم تێبگەم

تەنها کاتێکم بدەرێ و بە زەردەخەنەی گاڵتە پێکردن و ڕابواردنەوە بۆم مەڕوانە

بیرتە کە من فێرم کردیت چۆن شتەکان دەکەیت .... چۆن دەخۆیت ...

چۆن جلەکانت لەبەر دەکەیت ... چۆن خۆت دەشۆیت ..

چۆن بەرەنگاری ژیان دەبیتەوە؟

کاتێک بیرم لە دەست ئەدەم و لێم تێک دەچێت ...

کاتم بەرێ هەتا بیرم دەکەوێتەوە ... ئەگەر نەمتوانی ...

 تووڕە مەبە ... هەرچەندە ئەگەر قسەکانم گرنگ نەبوون ....

 پێویستە گوێم بۆ ڕاگریت

ئەگەر خواردنێکم پێ خۆش نەبوو زۆرم لێ مەکەبە خواردنی

بێ گومان کە برسیم بوو دەیخۆم


کاتێک ناتوانم ڕێ بکەم بە هۆی قاچە نەخۆشەکانمەوە

دەستتم بەرێ بە هەمان ئەو ڕێگەیەی کە یارمەتیم دایت تا یەکەم هەنگاو ببڕیت

کاتێک ئەو ڕۆژە دێت کە پێت دەڵێم تامەزرۆی بینینی خوای گەورەم

دڵ تەنگ مەبە و مەگری

هەوڵبدە تێبگەی تەمەنم بەرەو تەواو بون نزیک دەبێتەوە

ڕۆژێ لە ڕۆژان بۆت دەردەکەوێ ، سەرەڕای هەڵەکانم

من هەمیشە باشترینی شتەکانم بۆ تۆ دەوێ ....

وە هەوڵم داوە هەموو ڕێگاکانت بۆ ڕۆشن بکەمەوە

یارمەتیم بدە لەسەر ڕۆشتن ... یارمەتیم بدە بە تێپەڕ بوونی ڕێگاکەم

بەخۆشەویستی و ئارام گرتنەوە ، هەروەک لەگەڵت دەمکرد هەمیشە

کوڕەکەم

یارمەتیم بدە بە گەشتن بەرەو کۆتایی بەسەلامەتی

هیوادارم هەست بە خەم و ناخۆشی نەکەی لە کاتێکدا کۆتایی تەمەنم نزیک دەبێتەوە

پێویستە لەلام بیت و نزیکم بیت ....

 هەروەک چۆن لەگەڵت بووم کاتێک دەستت بە ژیان کرد ...

باوەشم پیا بکە هەروەک چۆن منداڵ بویت و هەمیشە لە باوەشمدا بوویت

                       ڕۆڵه شیرینەکەم .... خۆشم دەوێیت

الفبای کوردی، با حروف لاتینی

الفبای کوردی، با حروف لاتینی  -  Alfabê ya kurdî 


الفبای کوردی دارای 31 حرف است. حروف صدادار 8 تا و حروف صامت 23 تا می‌باشند.
 

a

b

c

ç

d

e

ê

f

g

h

i

î

j

k

L

m

  آ

 ب

 ج

 چ

 د

  اَ

 ئێـ

 ف

 گ

 ح

  اِ

 یی

 ژ

 ک

 ل

 م

 

n

o

p

q

r

s

ş

t

u

û

v

w

x

y

z

 ن

 ئۆ

 پ

 ق

 ر

 س

 ش

 ت

 و

 وو

 ڤ

 ـو

 خ

 ى

 ز





حروف صدادار در الفبای کوردی از قرار ذیل می‌باشند: 

  a ، e ، ê ، i ، î ، o ، u ، û

 

شیعری نالی

عاشقی بێ‌دڵ ده‌ناڵێ، مه‌یلی گریانی هه‌یه‌
بێ‌شکه‌ هه‌وره‌ تریشقه‌ تاوی بارانی هه‌یه‌

چاوی من ده‌م‌ده‌م ده‌رێژێ ئاوی ساف و خوێنی گه‌ش
دا بڵێن ده‌ریای عومانه‌ دوڕڕ و مه‌رجانی هه‌یه‌


په‌رچه‌می ڕوو داده‌پۆشێ، پێچی زوڵفی پێچه‌یه‌
دا به‌ ڕۆژیش پێی بڵێن شه‌معی شه‌بوستانی هه‌یه‌

ئاسمانی حوسنی مه‌حبووبه‌م له‌ ئه‌برۆ و زوڵف و ڕوو
دوو هیلال و دوو شه‌و و دوو ماهی تابانی هه‌یه‌ 

هه‌ر له‌بت، یا سینه‌شت هه‌ر دوو به‌ده‌رخه‌، دابڵێن:
له‌علی ڕوممانی هه‌یه‌، یا له‌عل و ڕوممانی هه‌یه‌

وه‌حشیه‌ لێمان له‌به‌ر ته‌عنه‌ی ڕه‌قیبی سه‌گ سیفه‌ت
ڕاسته‌ هه‌ر زیی‌ڕۆحێ بۆ وه‌سواسه‌ شه‌یتانی هه‌یه‌


دڵ موشه‌ببه‌ک بوو له‌ به‌ر ئێشانی نیشانی موژه‌ت
حه‌یفه‌ قوربان! ئاخر ئه‌م نیشانه‌یه‌ شانی هه‌یه‌

له‌حزه‌یێک و له‌محه‌یێک چاوم به‌ چاوی ناکه‌وێ
کێ ده‌ڵێ وه‌حشی غه‌زاله‌ مه‌یلی ئینسانی هه‌یه‌ 

تۆ ئه‌گه‌ر هه‌ستی، له‌ جێ ڕاوه‌ستی دێو و کافریش
دێن ده‌ڵێن: به‌ خودا قیامه‌ت ڕاسته‌ هه‌ستانی هه‌یه‌

فارس و کورد و عه‌ره‌ب هه‌ر سێم به‌ ده‌فته‌ر گرتووه‌
«نالی» ئه‌مڕۆ حاکمی سێ موڵکه‌ دیوانی هه‌یه‌!

              نالی

تاریخچه ی پول در ایران

                                تاریخچه ی واحد پولی در ایران

دینار

برابر یک سکّه ی نقره بود بر گرفته از واحد پول رومیان شرقی که ( دیناریوس )خوانده می شد

شاهی

که 50 دیناری نقره بودند و توسّط سامانیان ماوراء النّهر ساخته شد .

صنار

یا صد دیناری نقره در زمان محمود غزنوی که ( محمودی) نامیده می شد .1 محمودی=2شاهی

قران

1000 دینار واحد محاسبه بودند .پولی به این نام ضرب نگردید .

تومان

10000 دینار واحد محاسبه بودند که لفظ مغولی ده هزار می باشد. پولی به این نام ضرب نگردید

عبّاسی

200 دینار یا دو محمودی در زمان صفویّه پول پرتغالی ها (رئال) در ایران رایج بود .

ریال

1175 دینار در زمان صفویّه ضرب گردید .

نادری

500 دینار در زمان نادر شاه  .در این زمان(شاهی=50دینار/10شاهی=500دینار)رواج یافت.

قرانی

1000دیناری  در زمان قاجاریه ضرب شد .

دو زاری

2000 دیناری  در زمان قاجار ضرب گردید.

ریال

100 دیناری در زمان پهلوی مطابق قران کاهش داده شدند.

تومان

واحد پول غیر رسمی ایران ابتدا معادل 8 ریال و بعداً معادل 10 ریال محاسبه گردید.

کوردی فیربوون             آموزش کردی

ئا=ئاو

ب=باوه

ج=باجی

خ=چه رخ

ڕ=که ڕ

ئه=ئه وه

پ=پا

چ=چاخ

د=داده

ز=برازا

ئێ=ئێوه

ت=تاوه

ح=حاجی

ر=دارا

ژ=ژن

ا= کاکه

س=ئه سپ

ع=عه لی

ف=فیکه

ق=سه قیل

ّ =شه ممه

ش=پشیله

‌‌غ=‌‌غه یره ت

ڤ=تاڤگه

ک=کوڕ

ئی=ئیمان

گ=مانگا

ڵ=که ڵ

ن=نۆزده

ۆ=نۆ

 

ل=مه لا

م=مرۆڤ

و=حه وت

ه= ده

 

ی=کوردی

ێ=پێنج شه ممه

وو=فێر بووم

 

                                                                                               

 

کوردی

 

ا ب پ ت ج چ ح خ د ر ڕ ز ژ س ش ع غ ف ڤ ق ک گ ل ڵ م ن و ه ی

ئا وو ئی ئه ئێ ێ ۆ

 

فارسی   آ ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز ژ س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ک گ ل م ن و ه ی

ا اَ –َ  اِ –ِ ه اُ –ُ  او و ای  -ّ  اً سکون ء

 

ناز و له نجه

لار و له نجه

لار و "له نجه" که ت ،  یاری  وه فادار

کچه  کورده که ی   بێ گه رد و  نازدار

به ده م   ڕێگه وه  له هه رده  و  نه سار

هه ڵدێنێ    به ناز   دوو   چاوی   خومار

(له تیف به رزه نجی )

نیه  ته نیا  په ریزادێ ، که پاڵم  پێوه نێ ، " ناز" ی

که  به هره ی  سیس و ژاکاوم ، ببوژێنێته وه  ڕازی

(هه ردی )

عاشقی  " ناز" ێکی  تۆم ، با  به س  به ئاه  و ناڵه بم

بولبولم   په روانه نیم  ،  حه ز   به  سووتانم   مه که

( وه فایی )

ساقی   ئه گه ر    ئه م  " له نجه " یه    بخه یته    فرۆتن

مو ڵکی  هه موو  دونیا  که مه  بۆ  قیمه تی " له نجه " ی

( نالی )

ساقی   سا   ده خیل   وه فریادم   ڕه س

به  رووی  نازه وه  جام  گیڕه وه ده س

( مه وله وی )

آدرس وبلاگ ها و ایمیل وجیمیل

www.anvarmilad.blogfa.com

 

www.anvarb.blogfa.com

 

www.anvarbarghi.blogfa.com

 

anammima@yahoo.com

 

anammima@gmail.com

 

اولین روزنامه   و   اولین کتاب کردی

اولین روزنامه ی کردی با نام “کردستان

 در سال ۱۸۹۸ در قاهره به چاپ رسیده است

 وقدیمی ترین کتاب کردی نیز “مصحف رش”

 یا “کتاب سیاه” است که در قرن ۱۳ میلادی

 به رشته نگارش در آمده است.

طبقه بندی 88 زبان دنیا بر اساس مجموع ارزش ها

طبقه بندی 88 زبان دنیا بر اساس مجموع ارزش ها

 

 

 

 

 

 

 

 

1

انگلیسی

23

کره ای

45

پنجابی

67

ووئی

2

فرانسه

24

ارمنی

46

سواحیلی

68

اوکراینی

3

اسپانیولی

25

استونی

47

آذری

69

خمری

4

آلمانی

26

ترکی

48

بنگالی

70

آفریقیایی

5

ژاپنی

27

یونانی

49

میلی

71

سودانی

6

هلندی

28

کاتالانی

50

هاکا

72

گرجی

7

عربی

29

اسلوواکی

51

ویسایان

73

بوچپوری/بیهاری

8

سوئدی

30

کرواتی

52

سبوئانو

74

خیانگ

9

ایتالیایی

31

کردی

53

اردو

75

مادوری

10

دانمارکی

32

بلاروسی

54

سیندی

76

گانی

11

ایسلندی

33

اسپانیایی

55

ویتنامی

77

ژوانگی

12

فنلاندی

34

رومانیایی

56

بامبارا

78

گوجاراتی

13

رومی

35

کیروندی/رواندایی

57

ازبکی

79

تلوگو

14

روسی

36

تاگالوگ

58

یوروبا

80

ماراتی

15

لهستانی

37

هندی

59

پشتو

81

مالایایی

16

پرتغالی

38

باهاسا

60

تامول

82

سینگالی

17

نروژی

39

بلغاری

61

نپالی

83

راجاستانی

18

چینی(ماندرین)

40

فارسی

62

گوارانی

84

کاننادا

19

عبری

41

صربی

63

ایگبو

85

اوریایی

20

چک

42

قزاقی

64

تایلندی

86

آمهاریک

21

اسلوونی

43

هائوسائی

65

جاوانایی

87

آسامایی

22

مجاری

44

پئول

66

یوئه

88

شونا/بیرمانی

دایه دایه خوشم ده ویی

دایه‌ دایه‌ خۆشم ده‌وێی

به‌قه‌د دنیا خۆشم ده‌وێی

تۆ زۆر پاك و دلۆڤانی

وه‌كو فریشته‌ جوانی

زۆر ره‌نجت به‌من كێشاوه‌

تا منت وا راهێناوه‌

پاش ئه‌وه‌ی كه‌وتمه‌ داوێنت

داوێنی پاك و خاوێنت

بوونه‌وه‌رێكی بێهێز بووم

به‌ڵام له‌لای تۆ به‌ڕێز بووم

به‌ شیری خۆت تێرت كردم

تۆ نه‌بای هه‌رزوو ده‌مردم

شه‌و تا به‌یانی نه‌خه‌وتی

له‌ لانكه‌م قه‌د دوور نه‌كه‌وتی

پێ به‌پێ به‌رێوه‌ت بردم

فێری ئاخاوتنت كردم

به‌ هه‌ستێكی پڕ له‌ ئه‌ڤین

گریه‌ت لێ كردمه‌ پێكه‌نین

خۆت تووشی هه‌زار په‌ته‌ر كرد

تاكو منت به‌خته‌وه‌ر كرد

شه‌رتبێ منیش وه‌كوو تۆ بم

قه‌ت له‌ فه‌رمانت ده‌رنه‌چم

رێز له‌ هه‌ستی جوانت ده‌گرم

ده‌تپه‌رستم تاكو ده‌مرم

بو  مندالان

كتێب

من كتێبم خۆشده‌وێ

 ناهێلم لێم دووركه‌وێ

دۆستێكی زۆر زانایه‌

بێده‌نگ وزۆر ئازایه‌

خراپه‌ی له‌ لا نییه‌

هه‌رچی هه‌یه‌ باشییه‌

باسی ئێستاو رابردوو

رێگه‌ی راست له‌ داهاتوو

هه‌مووی ئه‌و فێرم ده‌كات

ئازاو بوێرم ده‌كات

هه‌ر مناڵێك بیه‌وێ

له‌ ژیان سه‌ربكه‌وێ

ده‌بێ كتێب بخوێنێ

تاكو نه‌زان نه‌مێنێ

په‌رتووك دۆستی مناڵه‌

بێ دۆست ژیان به‌تاڵه

مهمترین جاذبه گردشگری شهرستان سقز

 

‏ قلعه باستانی زیویه: ‏
قلعه (کاخ دژ)باستانی زیویه بر روی یکی از کوه‌های نسبتاً مرتفع در 55 کیلومتری جنوب ‏شرقی شهر سقز در روستای زیویه واقع شده و حدود 700 سال پیش از میلاد در دوره ‏حکومت اقوام ماد و ماننائی ساخته شده است زیویه هم از نظر معماری و هم از نظر آثار ‏هنری یکی از شاخص‌ترین و باارزش‌ترین مکان‌های دوره تاریخی محسوب می‌شود طی چند ‏فصل کاوش‌های علمی و باستان‌شناسی که سال 1354 تا سال 1380 ادامه یافت نتایج قابل ‏توجهی در زمینه شناخت معماری آن به دست آمد از جمله اشیاء به دست آمده در این ‏کاوش‌ها، قطعات عاج منقوش بود که نقوش حیوانی و صحنه شکار اساطیر روی آن حک ‏شده و از ارزش ویژه‌ای برخوردار هستند.

از روی دو نمونه از آنها، نقش برجسته آبیدر ‏سنندج طراحی، بزرگنمایی و ساخته شده است.‏

‏ این قلعه عظیم شامل سالن‌ها، حیاط‌ها، اتاق‌های متعدد، تالار ستون‌دار، انبار غله ورودی اصلی ‏با پلکان سنگی و سایر قسمت‌های مختلف است از مهمترین اشیای به دست آمده می‌توان به ‏سر عقاب طلائی، گردنبند طلایی اشاره کرد که در موزه آثار ملی نگهداری می‌شود.

 

مسجد دومناره ‏
این مسجد در خیابان امام و در بافت قدیمی سقز واقع شده است تاریخ دقیق ساخت آن ‏مشخص نیست ولی اهالی محل ساخت آن را به شیخ حسن مولاناآباد از علمای سابق ‏مذهبی منطقه نسبت می‌دهند که احتمال دارد در اواخر دوره افشاریه و اوایل زندیه ساخته ‏شده باشد. مسجد دارای شبستانی به چهار ستون قطور چوبی است در ضلع جنوب غربی، ایوان ستون‌دار ساخته شده که فرم مخصوص مساجد ‏منطقه کردستان را تداعی می‌کند. در بالای مسجد دومناره قرار دارد و به همین دلیل به ‏مسجد دومناره شهرت پیدا کرده است.‏

آدرس وبلاگ ها و ایمیل وجیمیل

www.anvarmilad.blogfa.com

www.anvarb.blogfa.com

www.anvarbarghi.blogfa.com

anammima@yahoo.com

anammima@gmail.com

 

کوردانه2

چه پوک چیست؟ حرکتی است آکروباتیک از طرف کردها که با حرف آرام (ام) انسان های پر رو را آرام می کند

انواع خواب کردن نوزادان توسط مادران : تهرانی ها = عزیزم بخواب الهی خواب های خوش ببینی .        کردها ده بتوپه ده ...

دوکلیو چیست ؟ سوپ سفید رنگ محلی کردها ،که از لحاظ کالری بسیار فقیر بوده و صرفا جهت سرکار گذاشتن معده به کار می رود

به کرده میگن ، ۵ تا گاز مهم نام ببر میگه : اکسیژن ، هیدروژن ، خالوژن ، آموژن ، براژن

دوخین چیست ؟ جد بزرگ کمربندهای امروزی که حکم بند چتر نجات را برای حفظ آبرو دارد . در مواقع اضطراری از آن به جای فتیله استفاده می شود

انواع صداها در بین ملت کرد : شلقه شلق ، شلپه شلپ ، شریخه شریخ ، فلقه فلق ، قولته قولت، فلته فلت ، خرمه خرم ، گرمه گرم ، زرمه زرم ، رمبه رمب ، کرمه کرم ، ورته ورت ، تپه تپ ، چقه چق ، سرته سرت ، نقه نق ، جرپه جرپ ...

 

کوردانه

بنکر چیست ؟ آخرین امید کردها برای سیر شدن!!!!

کرده قله اورست رو فتح میکنه و سریع برمیگرده پایین قله... دنیا به تعجب میاد میرن ازش گزارش میگیرن میگن هدف شما از فتح این قله بزرگ چی بود؟ میگه : ولاهی هدفو و مدفم نبود بلام به قورم گرت ! کنگری لی نبود!!!!؟؟؟

بن چوپی کیست ؟ فردی است در کمین سرچوپی که هر لحظه در صدد حمله برای فتح سرچوپی است

دور آخر چیست ؟ خبریست تکان دهنده و ملال انگیز از سوی لوطی مبنی بر نزدیک شدن به پایان هلپرکه و انتظار مینی بوس ها در جلوی تالار.

قوزلقورت چیست ؟ سیانور کردی است که در جواب " دایه چیمان لیناوه " می آید .

کر به باره وه ده توپه چیست ؟ بالاترین درجه سرما و گرما در میان کردها

کارشناسان خارجی علت کمی زلزله را در مناطق کرد نشین را " هلپرین " تشخیص داده اند ... بخصوص هنگام حرکت " باوکی باوکم بیچقینه " که باعث نشست زمین میشود ...

انواع شیر دادن مادران به پسران ... تهرانی ها : کامی بیا می می . عرب ها : حسن تعالی . کردها : لقمان وه ره سندان

چخه چیست ؟ موجی مغناطیسی است که گربه را در فاصله ۳ کیلومتری می خشکاند

جمعیت جهان   از گذشته   تا    امروز

تاریخ جمعیت جهان

               سال  ( میلادی )

          تعداد  جمعیّت 

       10000  قبل از میلاد

                  7 میلیون نفر

              میلاد مسیح

                  280 میلیون نفر

             1000 میلادی

                  330 میلیون نفر

             1250 میلادی

                  400 میلیون نفر

             1500 میلادی

                  500 میلیون نفر

             1650 میلادی

                  550 میلیون نفر

             1750 میلادی

                  725 میلیون نفر

             1850 میلادی

  1 میلیارد و  175 میلیون نفر

             1900 میلادی

  1 میلیارد و  65 میلیون نفر  

             1950 میلادی

  2 میلیارد و  564 میلیون نفر

             1960 میلادی

  3 میلیارد و  20 میلیون نفر

             1980 میلادی

  4 میلیارد و  500 میلیون نفر

             1990 میلادی

  5 میلیارد و  300 میلیون نفر

             1995 میلادی

  5 میلیارد و  734 میلیون نفر

             2000 میلادی

  6 میلیارد و  120 میلیون نفر

             2010 میلادی

  7 میلیارد و      .............

قه وم

ژن(ئافره ت): زن
پیا(پیاو) : مرد
کور : پسر
دوه ت(کیچ) : دختر
باوک : پدر
دالک(دایک) :مادر
برا : برادر
خوه یشک : خواهر
باپیر(باوه گه وره) : پدر بزرگ
داپیر(نه نک - دایه گه وره) : مادربزرگ
مام(تاتگ-مامه) : عمو
خالوو :دایی
میمگ(پور-مه تی) : خاله و عمه
زاوا : داماد
وه یو(بووک) : عروس
خه زوره - خه سو: مادرزن و پدر زن و پدر شوهر و مادر شوهر و برادر زن
شو : شوهر
ژن : زن و عیال
هاو زاوا : باجناق
ئامووزا : پسر عمو و دختر عمو
خالووزا : پسر دایی و دختر دایی
میمزا(پورزا) : پسر عمه و پسر خاله و دختر عمه و دختر خاله
ژن خالوو (خالوژن): زن دایی
ژن تاتگ (ئاموژن-ماموژن): زن عمو
شو میمگ : شوهر خاله و شوهر عمه
دوه ته ر زا : نوه دختری
کوره زا : نوه پسری
دش : خواهر شوهر

کوردی ناسی

گه وره: بزرگ
 بووچک: کوچک
  خاس : خوب
   گه ن : بد
    ره ئين: زيبا
     قيز : زشت
      تيه ريک: تاريک
       رووشن: روشن
        سه ر خوش: شاد
         خه مين: غمگين
           کار که ر: کوشا
            ته مه ل: تنبل
             چاخ: چاق
               له ر: لاغر
                تنک: نازک
                 پيه ن: پهن
                  دريژ: دراز
                   کو ل: کوتاه
                     پير: پير
                      جووان: جوان
                        تژ: تيز
                          کول: کند
                            به رز: مرتفع
                              قول: عميق
                                فيس: تر
                                 هشک(وشک): خشک
                                   بان: بالا
                                     خوار: پايين
                                       چوول: خالی
                                         په تی: خالی
                                           زور: زياد
                                             که م: کم
                                               پوک: خالی
                                                 پر: پر
                                                   شرين: شيرين
                                                     تيه ل(تاڵ): تلخ
                                                       سوول: شور
                                                         تورش: ترش
                                                           ته نيا: تنها
                                                             هووفه ل: آدم دروغگو
                                                               درووزن: دروغگو
                                                                 دروو: دروغ
                                                                   راس: راست
                                                                     ته ميس: پاک
                                                                       چرکن: کثيف
                                                                         دوله مه ن: پولدار
                                                                            هه ژار: فقير